Kuchnia gruzińska – czego przede wszystkim warto skosztować w trakcie wycieczki do Gruzji:
- oczywiście chaczapuri („chleb z serem”) – ser może być w środku wypieku, na górze, albo nawet z jajkiem
- wspaniałych przystawek: pchali (past warzywnych) czy bakłażanów z orzechami i granatami
- doskonałych mięs (króluje wieprzowina i baranina), w tym oczywiście szaszłyków
Kulinarny Kaukaz
Hans Christian Andersen, znany duński baśniopisarz, powiedział kiedyś, że „podróżować to żyć”. Patrząc na treść dzisiejszego posta, trzeba nam koniecznie dodać: „spróbować to podróżować”. Dlaczego? Ano dlatego, że bardzo ważnym elementem każdej podróży, wyprawy czy zwykłej wycieczki jest możliwość skosztowania lokalnej kuchni. A kuchnia gruzińska należy przecież do najsmaczniejszych!
I z tym właśnie postanowieniem warto pojechać do Gruzji. To bowiem kraj, jak mało który, gdzie nakarmienie i napojenie gościa, to niezwykle ważna (a czasem wręcz najważniejsza) część słynnej gruzińskiej gościnności. Każdy przybysz, opuszczając gruziński dom, nie ma prawa wyjść z niego głodnym. A co się za tym kryje? No cóż, jeśli się odchudzacie, to lepiej tego kaukaskiego kraju nie odwiedzać. Można bowiem wrócić do Polski z kilkoma dodatkowymi centymetrami w pasie.
Podobna, ale odmienna
Z pozoru w kuchni gruzińskiej znajdziemy bardzo podobne składniki, jak w polskiej: sporo mięs, zielenina, pomidory, orzechy, sery i twarogi, a także duszone warzywa. Zapytacie zatem: o co tyle hałasu? To ma być ta oryginalna kuchnia z Kaukazu? Cały sekret i wyjątkowość kuchni, której możemy skosztować w trakcie każdej wycieczki do Gruzji, bierze się z nieznanych dla nas połączeń składników, dzięki którym możemy doświadczyć nowych doznań smakowych. Przykład? Dziwne połączenie chleba, sera i jajek. Pozornie nic takiego – zwykłe polskie czy europejskie śniadanie. Ale czy znacie wrzecionowaty w kształcie chleb, zapiekany wewnątrz z serem z na wpół ściętym jajkiem na zewnątrz? A to właśnie jedno z popisowych dań Adżarii – regionu Gruzji położonego nad Morzem Czarnym. Danie to (i tu warto sięgnąć po doskonałe gruzińskie wino, aby zapamiętać nazwę) to chaczapuri adżaruli; znajdziecie je w zasadzie w każdej restauracji w okolicach Batumi. Jeśli nadal nie umiecie sobie tego wyobrazić, odsyłamy na samą górę tej strony – tak, to jest to żółte na zdjęciu!
Albo gołąbki! Zapytacie: a co w nich egzotycznego? Chyba każdy w Polsce próbował ich wielokrotnie. Te gruzińskie różnią się jednak od naszych dwoma elementami: kaukaska dołma jest zawijana zawsze w liście winogron (przecież tyle ich rośnie w całym kraju!), a farsz często bywa robiony z baraniny.
Bakłażan z orzechem – wbrew pozorom nie na deser
Ale tym, co naprawdę przyciąga (przynajmniej mnie!) do gruzińskiej kuchni są potrawy z warzyw. Weźmy np. (tu znów warto udać się po łyk wina dla lepszego zapamiętania nazwy) badridżani saciwi – podsmażane krążki bakłażanów z pastą orzechowo-czosnkową. Albo (tym razem nazwa jest nieco prostsza) adżapsandali – mieszanka (a jakże!) bakłażanów, ziemniaków, pomidorów, cebuli i czosnku, zapiekana na oliwie w saganie o grubych ściankach. Na koniec dodaje się doń dużą ilość… No właśnie – lubicie kolendrę? Jeśli tak, to wszystko, czego spróbujecie podczas wycieczki do Gruzji, będzie dla Was kulinarnym rajem! Jeśli jednak nie… cóż, Gruzini dodają ją do wszystkiego.
No a desery? Z tym, niestety, jest nieco gorzej. Miejscowe piekarnie oferują raczej wypieki wytrawne, niełatwo jest znaleźć europejską szarlotkę, tort czy sernik. Lody? – owszem, są, ale lodziarni jest znacznie mniej, niż w Polsce (o Italii nie wspominając). Ciekawostką jest natomiast to, że niektóre lodziarnie oferują lody o smaku… wina. Ale jeśli chcielibyście skosztować typowej kaukaskiej słodkiej przekąski, niemal wszędzie kupicie czurczhelo, które wielu gościom kojarzą się ze… świeczkami. A to przecież orzechy (czasem też migdały) oblane zagęszczonym sokiem i powieszone na sznurku do wyschnięcia.
A co z wegetarianami?
Czy Gruzja to kraj dla wegetarian? I tak, i nie. Na pewno w każdej gruzińskiej knajpce znajdziecie w menu liczne potrawy bezmięsne. Z drugiej strony typowy Gruzin nie potrafi pojąć, że można żyć bez mięsa. No bo jak tak można? I przede wszystkim: po co? Przecież mcwadi (a więc południowokaukaski szaszłyk, zresztą przygotowywany niemal wyłącznie przez mężczyzn) to kwintesencja ich kuchni! Czy ostri – pikantnie doprawione mięso w sobie pomidorowym. Albo wreszcie czakapuli: jagnięcina ze śliwkami i (uwaga, znów!) kolendrą. Z praktyki mogę podpowiedzieć, że tłumaczenie Gruzinom idei wegetarianizmu to raczej walka z wiatrakami. Lepiej już powiedzieć, że ktoś aktualnie odbywa post i właśnie z tego powodu chciałby odmówić mięsa.
A jak już zasiądziecie przy gruzińskim stole, to niezależnie czy zamierzacie zjeść coś mięsnego czy poprzestać na warzywach, to tym, co połączy wszystkich jest gruzińskie wino. Ale to temat na osobną opowieść…
