Wycieczka do Indii – o czym warto pamiętać?
- Indie mają zupełnie inny klimat od Polski – pamiętaj o tym przy pakowaniu
- nie wszystkie europejskie ciuchy są mile widziane przez Hindusów!
- Indie to raj dla podniebienia – kuchnia indyjska: spróbuj jej najlepiej na ulicy, w autentycznym wydaniu
Wycieczka do Indii – turystyczny samograj
Kiedy myślimy o dalekich podróżach i zwiedzaniu egzotycznych miejsc, Indie są często pierwszym krajem, który staje nam przed oczami. Wielu początkujących podróżników marzy o poznaniu tego regionu świata, a kto raz go odwiedził – często czuje niedosyt i krótko po powrocie zaczyna planować powtórkę.
Całkowicie odmienne od krajów europejskich pod względem krajobrazów, przyrody czy kultury, Indie często stanowią cel podróży, którą warto starannie i z wyprzedzeniem zaplanować. Chcąc odwiedzić Indie na własną rękę lub korzystając z oferty biura podróży, dobrze jest wcześniej dowiedzieć się jak najwięcej o kraju nad Gangesem. Które miasta odwiedzić? Jaka pora roku jest najlepsza na wyjazd? Co zabrać? Na co uważać na miejscu? Odpowiadamy na te i inne pytania oraz podajemy najważniejsze informacje praktyczne.
Geografia Indii
Indie, których formalna nazwa to Republika Indii, są jednym z największych krajów na świecie – ich powierzchnia wynosi ponad 3 200 000 km2! Położone w Azji Południowej, na znacznej części subkontynentu indyjskiego. Od północy są ograniczone największym pasmami górskimi świata – Himalajami i Karakorum, poza tym graniczą z Pakistanem, Nepalem, Chinami, Bangladeszem, Bhutanem i Mjanmą. Od południa Indie oblewa Ocean Indyjski mają dostęp do Morza Arabskiego, Morza Andamańskiego i Zatoki Bengalskiej.
Większą część Indii stanowią wyżyny (głównie Wyżyna Dekan), ze stosunkowo wąskimi obszarami nizinnymi pasa nadbrzeżnego (bardziej rozległymi po wschodniej stronie półwyspu). Co ciekawe, wyżynne krajobrazy Indii od Himalajów oddziela niżej położony rejon – Nizina Hindustańska. Największą rzeką jest oczywiście wypływający z himalajskiego lodowca Ganges, czczony przez wyznawców hinduizmu jako święty. Najwyższym szczytem stanowiącym wyzwanie dla wspinaczy ze wszystkich kontynentów, jest znajdująca się na granicy Indii i Nepalu Kanczendzonga. To na tej – trzeciej co do wysokości górze świata – w 1992 roku zaginęła słynna polska himalaistka Wanda Rutkiewicz.
Klimat i pogoda
Indie leżą w strefie klimatu zwrotnikowego. Jednak w praktyce, z powodu ogromnej powierzchni, panują tu duże różnice klimatyczne, zależnie od konkretnego rejonu. W związku z tym, planując zwiedzanie Indii, warto zaplanować trasę, i zdecydować, które okolice i kiedy dokładnie wybieramy.
W wyższych górach zima trwa 6 miesięcy, natomiast w północnej i środkowej części kraju występują dość wyraźne cztery pory roku. Wiosną i wczesnym latem bywa tu bardzo upalnie i sucho; w najcieplejszym miesiącu – maju – średnia temperatura to ok. 30 stopni Celsjusza, a w okolicach Delhi nawet powyżej 40. Jednocześnie w dużej części kraju, zarówno latem jak i jesienią, jest dosyć wilgotno. Pełnia lata to także częste przelotne opady i burze.
Powietrze staje się bardziej suche zimą, kiedy spada temperatura. Dla wielu turystów z Europy są to idealne warunki do wypoczynku. Gdy u nas panuje już silny chłód i przeważnie jest pochmurno, w Indiach w tym czasie doświadczymy przyjemnego ciepła (ale nie upału!) i sporo słońca. Kto ma chęć na plażowanie w środku zimy, powinien wybrać się do położonego na zachodnim wybrzeżu regionu Goa. Szacunkowo od przełomu października i listopada do marca panuje tu pora sucha. Jest również bardzo słonecznie, a temperatura powietrza oscyluje w okolicach 30 stopni Celsjusza.
Flora i fauna Indii
Ze względu na ogromną gęstość zaludnienia, przyroda w Indiach została silnie zmodyfikowana w wyniku działalności człowieka. Większa część obszarów naturalnie sprzyjających roślinności zajęta jest obecnie przez użytki rolne. Lasy pokrywają zaledwie ok. 20% powierzchni kraju i z każdym rokiem ich ubywa. Występują głównie w dolinach rzek i na wybrzeżach, a przeważają wśród nich wilgotne lasy równikowe i monsunowe. Zróżnicowana i bogata roślinność występuje w niższych partiach Himalajów, a w centralnej części Wyżyny Dekan znajdziemy dużą ilość roślin sawannowych. Indie to ogromne bogactwo świata zwierzęcego.
Najbardziej charakterystyczne dla tego kraju ssaki to m.in. słoń indyjski, nosorożec, dziki bawół, antylopa czy drapieżne koty – lew, tygrys, czarna pantera. Występują tu też liczne gatunki egzotycznych ptaków i gadów (jak choćby endemiczny gawial) i owadów. Szczególnie te ostatnie mogą być kłopotliwe, część pająków bowiem jest jadowita. Dodatkowo pojawiające się w niektórych rejonach komary mogą przenosić różne wirusy. W związku z powyższym silny repelent to obowiązkowy element wyposażenia podczas zwiedzania Indii.
Podróżowanie po Indiach – co warto wiedzieć o kulturze?
Wierzenia, kultura i codzienne obyczaje mieszkańców Indii znacząco różnią się od tych, które znamy z własnego „podwórka”. Warto przynajmniej pobieżnie zapoznać się z nimi przed wyprawą, aby na miejscu uniknąć części niezręcznych sytuacji i nieporozumień. Dlatego że kraj jest wielokulturowy i wielowyznaniowy, również zwyczaje są różne. Jednak istnieją też pewne uniwersalne wytyczne, które należy mieć na uwadze w kontakcie z Hindusami.
Ważnym aspektem jest ubiór, w szczególności kobiecy. Poza nowoczesnymi miastami źle widziane jest pokazywanie nóg, odsłanianie dekoltu i ramion. Kobiety ubrane zbyt skąpo są narażone na liczne zaczepki i komentarze. Będąc przedstawicielką płci pięknej, lepiej więc zdecydować się na stroje przewiewne, ale długie. Najodpowiedniej będą luźne spodnie, długą spódnicę, cienką koszulę z długim rękawem. Dodatkowo trzeba pamiętać, że przed wejściem do świątyń jest konieczne pozostawienie butów przed wejściem.
Druga ważna kwestia to targowanie się, które jest standardem szczególnie na bazarach i straganach. Sprzedawcy zazwyczaj nie mają ustalonych cen, więc rozsądne negocjacje są nie tylko mile widziane, ale często niezbędne. To samo dotyczy wielu usług, np. przewozu taksówką. Na ulicach Indii możemy niestety natknąć się na różnych naciągaczy. W takiej sytuacji, jeśli nie jesteśmy zainteresowani towarem lub usługą, nie zaczynamy negocjacji, tylko się oddalamy.
Niektóre zjawiska i zwyczaje podczas zwiedzania Indii mogą nas zaskoczyć. Z jednej strony Hindusi nieprzychylnie patrzą na okazywanie sobie czułości przez pary zakochanych, z drugiej zaś – nie jest dla nich niczym niezwykłym widok dwóch trzymających się za ręce mężczyzn. Jednak trzeba pamiętać, że jest to zachowanie typowe dla przyjaciół, całkowicie pozbawione podtekstu. Nie powinny nas również dziwić przechadzające się swobodnie po ulicach krowy (uważane w Indiach za zwierzęta święte).
Indyjska kuchnia
Kuchnia indyjska należy do najbardziej charakterystycznych i wyrazistych na świecie. Jest szczególnie przyjazna wegetarianom i weganom, bo wiele potraw – szczególnie w południowej części kraju – bazuje na roślinach strączkowych i warzywach. Do często stosowanych w Indiach składników należą także ryż, mleko kokosowe, masło ghee, jogurt, a na północy – mięso (m.in. drób i baranina). Typowe są intensywne, aromatyczne przyprawy: cynamon, kardamon, gałka muszkatołowa, imbir czy kolendra, a także znana mieszanka garam masala.
Wycieczka do Indii to prawdziwa uczta dla podniebienia. Warto próbować lokalnych potraw, także od ulicznych sprzedawców. Taki sposób serwowania jedzenia jest tu popularny. Dobrze zwrócić uwagę, z których kulinarnych straganów korzystają miejscowi – w ich przypadku mamy gwarancję, że jedzenie jest świeże i pyszne. Na ulicy natkniemy się przede wszystkim na sprzedawców pakory, czyli warzyw w cieście z mąki z ciecierzycy, smażonych w głębokim tłuszczu. Do popularnych ulicznych przekąsek należy też samosa – smażone pierożki ze słonym farszem. W Indiach warto również skosztować dań mięsnych: tikka masala z kurczaka, szaszłyków kofta oraz curry podawanego z chlebkiem naan. Jeśli chodzi o napoje, popularny jest lassi, przygotowywany na bazie jogurtu z wodą oraz słodka herbata z przyprawami i mlekiem.
Delhi – miasto kontrastów
Stolica Indii i jedna z trzech największych aglomeracji na świecie pod względem liczby ludności – New Delhi. To tu rozpoczynają się chyba wszystkie wycieczki objazdowe po tym kraju. To miasto barwne, gwarne, pełne skrajności i sprzeczności. Co warto o nim wiedzieć?
Przede wszystkim, zwiedzając Indie (na własną rękę lub z biurem podróży), w tym ich stolicę, należy być przygotowanym na ogromne kontrasty. Szczególnie w dużych miastach nowoczesność i piękna architektura miesza się z prymitywną zabudową o słabym standardzie. W Delhi znajdziemy nie tylko współczesne, eleganckie domy handlowe, ale też tradycyjne bazary wśród kurzu i hałasu. Stolica boryka się z problemem przeludnienia i niskim standardem życia dużej części obywateli, co widać na ulicach. Skutkuje to niestety częstymi prośbami mieszkańców o wsparcie finansowe. Jednak lepiej nie oferować pieniędzy konkretnym osobom, może się bowiem okazać, że w kilka chwil ustawi się do nas cała kolejka chętnych.
Dla turystów Delhi to przede wszystkim miejsce pełne niesamowitych zabytków. Odwiedzając miasto, koniecznie trzeba zobaczyć monumentalny Grobowiec Humajuna oraz minaret Kutb Minar – oba wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Warto odwiedzić także Czerwony Fort, a nocą wybrać się pod tzw. Bramę Indii, która jest wówczas pięknie oświetlona. Zwiedzając Delhi, nie sposób też pominąć wysokiej na ok. 40 metrów, inspirowanej budową kwiatu, Świątyni Lotosu.
Chcąc nabyć pamiątkę z New Delhi, najlepiej wybrać się do starej handlowej dzielnicy Chandni Chowk. Kupimy tu aromatyczne przyprawy, suszone owoce, pachnące olejki, biżuterię i tradycyjne indyjskie słodycze. Warto pamiętać, że zarówno w stolicy Indii, jak i innych dużych miastach, wskazane jest zostawianie napiwków za usługi (i to nie tylko wówczas, gdy ich jakość jest według nas wysoka).
Wycieczka do Indii – nie tylko stolica
Delhi to nie jedyny obowiązkowy przystanek podczas podróżowania po Indiach. Kolejnym miastem, do którego warto zawitać, jest Bombaj (a właściwie Mumbaj) – uznawany m.in. za stolicę indyjskiego kina. Znajdują się tu też główne indyjskie stacje radiowe i telewizyjne, wydawnictwa prasowe i książkowe. Bombaj, podobnie jak Delhi, ma swoją Bramę Indii, która znajduje się u wejścia do portu i stanowi jedną z ważniejszych atrakcji turystycznych. Warto tu zobaczyć również budynek Dworca Króla Śiwadźiego oraz zbudowaną w stylu kolonialnym Pocztę Główną. Miasto proponuje też kilka pięknych parków m.in. Ogrody Pherozeshah Mehta czy Park Kamala Nehru.
Planując wycieczkę do Indii, dobrze wziąć pod uwagę wizytę w położonym nad Zatoką Bengalską Ćennaj (Madras) będącym największym centrum ekonomicznym, kulturalnym i edukacyjnym południowych Indii. Ok. 400 km na zachód znajduje się XVI-wieczne Bengaluru będące obecnie jednym z najbardziej znanych ośrodków branży informatycznej.
Podróżując po zachodniej części Indii, warto odwiedzić zlokalizowaną niedaleko granicy z Bangladeszem Kalkutę. Tu, podobnie jak w Delhi, dobrze być przygotowanym na przedziwną mozaikę biedy i bogactwa. Najchętniej odwiedzane przez turystów zabytki Kalkuty to wzniesiony na cześć królowej Wiktorii pałac Victoria Memorial, Muzeum Indyjskie oraz Świątynia Kalighat. Oddalona o ok. 200 km od Delhi Agra. To tutaj znajduje się rozpoznawalne na całym świecie należące do nowych siedmiu cudów świata, mauzoleum Tadź Mahal. Zbudowane przez cesarza Szahdżahana, by upamiętnić zmarłą żonę Mumtaz Mahal, jest prawdziwym dziełem sztuki odwiedzanym i fotografowanym przez tysiące turystów dziennie.
Wyjazd do Indii – porady i wskazówki praktyczne
Dla Europejczyków podróżowanie po Indiach jest jak wizyta w zupełnie innym świecie. Dlatego też warto wcześniej zdobyć jak najwięcej praktycznych informacji i odpowiednio przygotować się jeszcze przed wyjazdem. Oto najważniejsze kwestie formalne i organizacyjne:
- Dokumenty uprawniające do wjazdu na teren Indii to paszport (ważny minimum 6 miesięcy od daty przybycia) i wiza. W przypadku podróży turystycznej istnieje możliwość uzyskania wizy online (w tym wygenerowania wydruku wizy), nie ma więc konieczności składania osobistej wizyty w Ambasadzie Indii. Koszt wyrobienia dokumentu nie jest stały i zależy od terminu wyjazdu.
- Kolejna ważna kwestia, o którą trzeba zatroszczyć się z dużym wyprzedzeniem, to szczepienia ochronne. Co prawda nie ma obowiązku przyjmowania którejkolwiek ze szczepionek, jednak warto rozważyć profilaktykę przeciwmalaryczną oraz zaszczepić się na tzw. japońskie zapalenie mózgu. Ze względu na niezbyt wysokie standardy higieniczne, szczególnie w mniejszych miejscowościach, dobrym pomysłem jest również przyjęcie szczepienia przeciwko durowi brzusznemu i WZW typu A.
- Dlatego że w wielu miejscach warunki higieniczne są złe, a dodatkowo flora bakteryjna jest tutaj inna niż w Europie, trzeba liczyć się z możliwością pojawienia się dolegliwości żołądkowo-jelitowych. By zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia, warto przestrzegać kilku zasad:
- często i starannie myć ręce oraz stosować chusteczki lub żele do dezynfekcji rąk;
- pić tylko wodę butelkowaną lub przegotowaną;
- unikać wody z kranu także do mycia zębów – lepiej używać przegotowanej;
- do napojów nie zamawiać lodu w kostkach – może być przygotowany z wody kranowej;
- jeszcze przed podróżą zacząć wspierać florę jelitową przez przyjmowanie preparatów probiotycznych (należy kontynuować ich stosowanie także przez cały pobyt).
- Walutą obowiązującą w Indiach jest rupia indyjska. Najlepszym pomysłem jest zabranie ze sobą dolarów amerykańskich lub euro i ich wymiana na miejscu. Dobrze zawsze mieć przy sobie trochę gotówki, ponieważ sieć bankomatów, szczególnie w mniejszych miejscowościach, jest słabo rozwinięta. Z kolei w dużych miastach za płatność kartą często jest doliczana prowizja.
- Nie sposób nie wspomnieć też o bezpieczeństwie. Jak w większości miejsc odwiedzanych przez turystów, tak i w Indiach, szczególnie na zatłoczonych bazarach czy w wąskich uliczkach, można spotkać kieszonkowców. W związku z tym dokumenty, gotówkę albo telefon zaleca się nosić w „nerce” lub saszetce zawieszonej na szyi pod ubraniem.
Co jeszcze należy spakować? Bez wątpienia może się przydać tzw. przejściówka, ponieważ nie wszędzie znajdziemy gniazdka elektryczne pasujące do europejskich wtyczek. Jeśli chodzi o odzież, dobrze przygotować się zarówno na upały, jak i deszcze. Ze względu na występujące gdzieniegdzie komary oraz silne słońce, najodpowiedniejsze będą stroje z długimi rękawami i nogawkami, uszyte z przewiewnych tkanin. Sprawdzą się one również w przypadku odwiedzania obiektów kultu religijnego, w których obowiązuje skromny ubiór. W kosmetyczce koniecznie powinien się znaleźć krem z silnym filtrem UV, mocny środek odstraszający komary oraz produkty ułatwiające higienę w podróży – żel antybakteryjny, wilgotne chusteczki itp.
